Zal de actie van de PvdA meer stemmen, en vooral die van allochtonen, opleveren, is de vraag. Immers het lijkt erop dat de PvdA gaandeweg niet alleen het vertrouwen van de autochtonen aan het verliezen was, maar ook die van de nieuwe Nederlanders. Karacaer: ‘Weet ik niet, migranten zijn niet de eigendom van de PvdA. Voorheen stemde men vooral op iemand van dezelfde etnische afkomst. Ik denk dat hoe meer men geworteld is in de Nederlandse samenleving, hoe minder men opportunistisch en op kandidaten met eenzelfde achtergrond zal stemmen. Ik denk trouwens dat het alleen maar een goede ontwikkeling is als mensen ook naar andere partijen kijken.’ Karacaer heeft dan wel zijn lidmaatschap opgezegd, hij blijft de PvdA trouw ondanks zijn ervaring in 2002 toen de PvdA het toch niet aandurfde hem op de kieslijst voor de Tweede Kamer te zetten; hij zou misschien toch niet zo liberaal zijn als hij zich voordeed.

Retoriek en daden
Karacaer is niet bang voor de PVV in het regeringspluche. Sterker nog, graag! ‘Als ik het voor het zeggen had, dan zou ik zeggen: Wilders voor minister-president! Op die manier wordt hij gedwongen om zijn retoriek in daden om te zetten. Laat het volk kennismaken met zijn talenten.’ Geert Wilders is een deel van de werkelijkheid, van een geobsedeerd Nederland, zegt Karacaer. ‘Maar hèt volk wordt niet alleen vertegenwoordigd door de PVV. De PVV haalt in peilingen 24 zetels, maar dat is een deel van de 150 zetels waaruit de Tweede Kamer bestaat.’
Waarom Karacaer evenmin een regeringsdeelname van de PVV vreest, is vanwege zijn rotsvaste overtuiging in de werking van de Nederlandse democratie. ‘Wij hebben een stevige democratie. Daar ben ik trots op en daar heb ik vertrouwen in. Die traditie is zo sterk, daarmee kunnen we zelfs Wilders aan.’ Maar uiteindelijk verwacht Karacaer, na lange tijd ervaring, weinig van de politiek wanneer het gaat om de multiculturele samenleving. ‘Ik woon en werk in Amsterdam. Als je ziet hoeveel allochtonen meedoen op allerlei niveaus. Voorheen waren bijvoorbeeld slechts enkele Marokkaanse-Nederlanders actief in het stadsdeelbesturen, nu zijn het er 7. Dit motiveert mensen om mee te doen. Ik verwacht dan ook meer van de mensen die de mbo- en hbo-banken verlaten dan van de politiek.’

Van der Laan
Ook Dzingisz Gabor, een van de eerste allochtone parlementsleden en de eerste allochtone staatssecretaris in Nederland en nu voorzitter van het LOM, het Landelijk Overleg Minderheden (een koepelorganisatie waarbij 8 migranten inspraakorganisaties zijn aangesloten, red.), maakt zich niet ongerust over de gevolgen van de val van het kabinet voor het migratiedebat. ‘Na zoveel jaar in de politiek geweest te zijn, weet ik dat niets zeker is. Bovendien ben ik van nature een optimist.’ Gabor heeft als LOM-voorzitter vooral met minister Van der Laan, van Wonen, Werken en Integratie, van doen gehad. Het LOM heeft 8 keer rond de tafel met de integratieminister gezeten en tot groot genoegen, aldus Gabor. ‘We hebben een voortreffelijk samenwerkingsverband gehad. We hebben buitengewoon goed overlegd en er is naar ons geluisterd.’ Gabor prijst de afgetreden minister voor de manier waarop hij in korte tijd, als opvolger van de eveneens afgetreden Ella Vogelaar, zich in de ‘weerbarstige’ dossiers wist in te werken. ‘De manier waarop hij ook de integratienota heeft aangepakt en ook naar ons heeft geluisterd hierin, waarderen we bijzonder.’ En dat gold niet alleen voor de integratienota, maar ook voor onderwerpen als eergerelateerd geweld, de remigratiewet en de werkgelegenheid voor allochtone jongeren.
Natuurlijk vindt Gabor het jammer dat dit ‘constructieve overleg’ met Van der Laan is afgebroken. ‘Het is nu maar afwachten. Maar wij laten onze stem horen, ongeacht welk kabinet daar zit, met of zonder PVV. Het Nederlandse volk is nu aan de beurt en ik vertrouw het goede oordeel van de kiezers. En nogmaals; er zijn zoveel situaties die kunnen ontstaan. Daarop speculeren is niet wijs.’

Oorlog en vrede
Arash Yaqin, PvdA-bestuurslid in Wageningen, zelf van Afghaanse afkomst en organisator van een aantal debatten over Afghanistan, was uit betrokkenheid ter plekke op de nacht dat het kabinet viel. Hij beleefde de nacht, half in het café, half op het Binnenhof, vertelt hij. Het kabinet is niet gevallen over Uruzgan, maar over politieke belangen en landelijke issues, stelt hij. ‘Als het echt om Uruzgan was gegaan, dan waren ze er wel uitgekomen’, gelooft Yaqin. Doet het hem als direct betrokkene, geen pijn dat het kabinet juist over een Afghaanse kwestie is gevallen? ‘Nee. Als ik kijk naar de commissie-Davids, dan was dat ook een belangrijk onderwerp. Daar had de regering ook op kunnen vallen. Het was toeval dat het om Uruzgan ging. Maar beide zaken gaan over oorlog en vrede. Ik vind het belangrijke vraagstukken waar het Nederlandse publiek over moet nadenken.’

De val van het kabinet leidt automatisch tot de uitvoering van het Tweede Kamerbesluit dat bepaalt dat de Nederlandse troepen zich in augustus uit Afghanistan terug moeten trekken. Dat is iets wat Yaqin wel betreurt, niet zozeer vanwege de effectiviteit, maar meer vanwege de aandacht die het voor de Afghaanse situatie genereerde. Hij was voorstander van de missie, weliswaar niet in de huidige vorm, maar wel in Uruzgan. Hij vreest dat nu de troepen weer huiswaarts keren, de aandacht voor Afghanistan daarmee ook verdwijnt. ‘Afghanistan wordt dan een van de fragiele staten, een land met een andere cultuur dat ver van ons bed ligt.’

Wilders in godsnaam in de regering!
Yaqin houdt zich als professional bezig met onderwerpen als ontwikkelings- en internationale samenwerking. Voor deze onderwerpen is een regering met de PVV niet gunstig, stelt hij. ‘Wat voor indruk zou dat maken op de internationale gemeenschap als de PVV in de regering zit? 80% van het ontwikkelingsgeld gaat naar Arabische landen! Als wij op internationaal gebied aan de slag willen, dan worden wij echt daarvoor bestraft.’ Yaqin verwacht echter geen kabinet Wilders I: ‘De economische belangen zijn daar te groot voor. Ik denk dat het CDA en VVD, als eventuele coalitiepartners, daar zeker rekening mee zullen houden.’ Tegelijkertijd volgt hij dezelfde redenering als Karacaer: ‘Laat Wilders in godsnaam even in de regering zitten. Dat is immers het enige wat hij graag wilt. Dan zullen we zien wat hij klaarspeelt.’
Yaqin denkt overigens dat het migratiedebat niet per se hoeft te lijden onder een PVV-regeringsdeelname: ‘Wilders kan niet elke dag met hetzelfde standpunt over migratie komen. Op het moment dat hij actief lid wordt van de regering is hij aan voeten en handen gebonden aan het sluiten van compromissen. Dit betekent dat dit kabinet nog korter zal duren dan dat van Balkenende IV!’

“Make segregation illegal and unacceptable. You must see people coming in as value added, not as threat.”

The well-known civil rights activist, Baptist minister and former presidential candidate was in the Netherlands to deliver the annual Martin Luther King talk in The Hague. But he made the most of a five-day, four-country European tour, lecturing, hosting seminars, and meeting with youth groups.

And he made time for a face-to-face interview with Radio Netherlands Worldwide.

Desegregation has long been a central theme in Mr Jackson’s life as an activist. He marched with Martin Luther King Jr, at a time when segregation of blacks in the American South was still a reality. So his advice to the Netherlands to actively integrate its minorities, particularly in the schools, carries some weight.

It also comes at an opportune moment. There is currently an intense debate taking place in the Netherlands about the importance of desegregating primary schools, and how best to do it. This is particularly difficult given that the Dutch school system is based on choice, and few want the state to intervene to eliminate that choice.

Mr Jackson says the state should do whatever it takes to desegregate schools. It is not an easy process, as the mixed legacy of forced school desegregation in the US shows. But, he says, it is worth it in the long run.

Time bomb
One result of segregation, according to Reverend Jackson, is that ethnic communities feel stigmatised, and become isolated.

“If you let people live in isolation, and make them feel left out, you are organising your own ticking time bomb.”

That is precisely what has concerned many here, since the 2004 murder of filmmaker Theo van Gogh by a young Dutchman of Moroccan background. But Mr Jackson’s message when it comes to integration is “Keep hope alive.” He is impressed by young people he has met in The Hague and Amsterdam and the efforts they have taken to learn to live together.

And he is equally impressed by the Netherlands on the whole.

“You have all the right stuff. There’s no reason why this society cannot be number one in whatever endeavour it pursues.”

Reverend Jackson advocates universal acceptance of the International Criminal Court. He says the court is in the right country, and expects that under President Barack Obama, the United States will finally become a full member of the court.

Mr Jackson admires the initiatives the Netherlands is taking to rein in large bonuses in the banking sector. Indeed, his latest campaign has targeted American bank directors, whom he says are misusing government assistance to make themselves rich. Mr Jackson says he treasures the reception he has received in the Netherlands, and hopes to return.

Ethnic segregation in Dutch schools
The existence of so-called “black” and “white” schools in the Netherlands is not a result of government policy.

In fact, ethnic segregation is caused by the freedom of school choice that parents have. Native Dutch people who are relatively well-off can afford to send their children to schools which they think are better: usually a school with a mixed population elsewhere in town. Their immigrant neighbours’ children still go to the school around the corner. Thus the “white” children gradually disappear from the neighbourhood school.

Another factor leading to segregation is the right to found schools on religious principles. Children in Christian schools are mainly native-Dutch, while Muslim or Hindu schools’ populations are mostly of immigrant origin.

Jackson on Obama
Mr Jackson is now a staunch supporter of Barack Obama. During the election campaign, he was heard saying “I want to cut his nuts off… Barack… he’s talking down to black people”, into a microphone that he didn’t think was live. He regrets the remark, but says that friends can disagree. His current advice for the president is to simplify his message to the electorate. As it is now, Mr Obama is “part president, part professor”.

Volgens hem heeft het kabinet bij de opstelling van het regeerakkoord te weinig rekening gehouden met regio’s waar de bevolking terugloopt. De krimp daar zal nog tientallen jaren investeringen vergen, aldus de PvdA-bewindsman.

Van der Laan spreekt van ‘voortschrijdend inzicht’ en wil daarover het gesprek aangaan binnen het kabinet. Volgens hem biedt de heroverwegingsoperatie een mooie gelegenheid om de wijkenheffing te herzien. Het kabinet gaat in het voorjaar op zoek naar miljardenbezuinigingen om de overheidsfinanciën weer in het gareel te krijgen. Twintig beleidsterreinen worden daarvoor nu al doorgelicht.

De bewindsman deed zijn uitspraken donderdagavond bij de presentatie van de krimpnotitie van de Tweede Kamerfractie van het CDA. In dit plan wordt voorgesteld de wijkenheffing helemaal te schrappen. Zover wilde Van der Laan nog niet gaan, al erkende hij dat de ‘inconsequenties’ uit het systeem moeten.

CDA-Kamerlid Bas Jan van Bochove benadrukte dat zijn fractie al 2,5 jaar aandacht vraagt voor bevolkingskrimp. Die laat zich nu het hardst voelen in Zuid-Limburg, Zeeuws-Vlaanderen en Oost-Groningen. Binnen 25 jaar doet het probleem zich in meer regio’s voor.

In de notitie presenteren Van Bochove en zijn collega’s Jan Jacob van Dijk en Jan de Vries een tienpuntenplan. Daarin stellen zij voor om een ‘krimpfonds’ op te richten waaruit gemeenten met sterke bevolkingsdaling financiële tegenvallers kunnen opvangen. Ook willen zij het Gemeentefonds onder de loep te nemen. Daaruit ontvangen lokale overheden het grootste deel van hun inkomsten. Door krimpende gemeenten tijdelijk een extra bijdrage uit dat fonds te geven, kan het voorzieningenniveau worden aangepast aan het lagere inwonertal.

‘Verlengen missie Uruzgan is volksverlakkerij’